The Red-Haired Woman (2017) | Orhan Pamuk

review by Kukee

The Red-Haired Woman (2017) | Orhan Pamuk

The more I remember, the deeper I fall into it.

เคม หนุ่มน้อยวัยสิบเจ็ดต้องทำงานเก็บเงินเพื่อเรียนหนังสือ ความขุ่นเคืองอัดแน่นเต็มหัวใจ ด้วยตลอดหลายปีพ่อหายหน้าบ่อยครั้งเพราะฝักใฝ่การเมือง แม้เขาจะไม่รู้สาเหตุแท้จริงและแม่เบื่อหน่ายจะพูดถึง เขาเคว้งคว้างโหยหาพ่อผู้เคยสั่งสอนสนิทสนม ขณะเดียวกันโกรธแค้นที่ทิ้งเขากับแม่ให้ดิ้นรนต่อสู้เพียงลำพัง

นิยายเล่มที่สิบล่าสุดของปามุกเน้นความสัมพันธ์ระหว่างพ่อกับลูกชายโยงถึงตำนานอิดิปุส ละครกรีกของโซเฟคลีสกับมหากาพย์ชามาเนห์ของอิหร่าน เรื่องแรกลูกฆ่าพ่อ เอาแม่มาเป็นเมีย แต่เมื่อรู้ในภายหลัง อิดิปุสลงโทษตัวเองด้วยการควักลูกตาจนมืดบอด ส่วนเรื่องที่สองพ่อฆ่าลูก ความรู้สึกผิดมหันต์ที่คอยรังควานเป็นตราบาปในใจ

เคมทำงานขุดบ่อลึกที่ยังใช้การขุดด้วยมือ พลั่ว เพื่อหาแหล่งน้ำบาดาล เป็นงานลำบากเหน็ดเหนื่อยแต่เงินดี เขากับอาลีช่วยนายช่างใหญ่ผู้ประสิทธิ์วิชา สอนเรื่องต่าง ๆ จนรู้สึกรักผูกพันเหมือนพ่อ ตกกลางคืนย่ำเท้าเข้าหัวเมือง กลับมาเต็นท์แลกเปลี่ยนตำนานนิทาน นอนมองดาวบนท้องฟ้าในโลกที่กว้างใหญ่

จนพบเข้ากับหญิงผมแดงในเมือง ชายหนุ่มกลัดมันหลงใหลหญิงงามเดินตามหาเมื่อมีโอกาส และแล้วโศกนาฏกรรมเกิดขึ้น เคมทำถังขุดดินขนาดใหญ่ตกลงบ่อลึกที่นายช่างยืนอยู่ด้านล่าง เขาหนีขึ้นรถไฟกลับอิสตันบูล ทอดทิ้งชะตากรรมของนายช่างไว้เบื้องหลัง โดยไม่ไปเหยียบที่นั้นอีกเลยจนสี่สิบปีต่อมา

การโหยหาอดีต วิถีชีวิตพื้นบ้าน การเปลี่ยนแปลงของเมืองเป็นสิ่งที่ปรากฎในหนังสือทุกเล่มของปามุก เคมดำเนินชีวิตต่อเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น เขาหลงใหลอิดิปุส ชามาเนห์ ไปดูภาพศิลป์เสพงานเขียน กลายเป็นคนร่ำรวยจากหน้าที่การงานแต่อดีตตามหลอกหลอนทัน

ไม่ใช่หนังสือดีที่สุดของนักเขียนโนเบลคนนี้ สั้นจนลืมความลึกซึ้ง เปรียบตำนานวนซ้ำเพื่อสื่อตัวละครจนลืมช่องว่างให้คิด แต่หากอ่านความซ่อนเงื่อน วิธีผูกเรื่อง เสน่ห์วรรณคดีซ้อนวรรณกรรม หญิงผมแดงคุ้มค่าและน่าทึ่งไม่น้อย