Moscow Stations (1970) | Venedikt Yerofeev

review by Kukee

Moscow Stations (1970) | Venedikt Yerofeev

คุณไม่ควรเชื่อความเห็นของคนเมาไม่ถอน

เวนย่าไม่เคยเห็นเครมลิน จัตุรัสแดงจุดเริ่มต้นกิโลเมตรที่ 0 ศูนย์กลางของรัสเซีย เหตุเพราะเขาเมาก่อนทุกที เตร็ดเตร่ไปทั่วเมืองรู้ตัวอีกทีที่สถานีรถไฟครุกส์

Moscow Stations พูดถึงชายขี้เมา เสียดสีความขี้เหล้า วิถีชีวิตเมืองหนาว การเมือง ประวัติศาสตร์ผ่านการนั่งรถไฟ เยโรฟีฟหรือเยโรฟีเยฟ กำกับใต้ชื่อหนังสือหน้าแรกว่าบทกวี เวนย่าจึงร่ายยาวรำพึงรำพันคนเดียวทำนองโซลิโลควีแบบเชคสเปียร์ยาวจนมีตัวละครบ่นว่าเกินร้อยห้าสิบหน้าแล้ว

เวนย่าเป็นตัวตนหนึ่งของผู้เขียน เวนย่าคุยกับตัวเอง บางฉากมีนางฟ้าโผล่มาโต้ตอบให้เห็นว่าตัวละครคิดอะไร ปรัชญาการดื่มหรรษาเริ่มจากผจญภัยลากกระเป๋าจากบ้าน ผ่านแก้วแรก แวะดื่มแก้วสองสามสี่โดยไม่ต้องกินอะไร พอถึงแก้วเก้า ต้องหาอะไรรองท้อง นั่งพักแก้เหงามองหาตะเข็บถุงน่องที่พอจะสงบจิตใจลง

ทุกวันศุกร์เวนย่าจะนั่งรถไฟจากสถานีครุกส์ในมอสโคว์ไปเมืองเปตุชกี้ระยะทาง 125 กม.เพื่อไปหาหญิงคนรัก ระหว่างทางต้องถอนก่อนถึงเล่าต่อได้ เขาเลยเผยชีวิตตนเอง ก่อนหน้านี้มีงานทำเป็นหัวหน้าช่างวางสายโทรศัพท์ เขาดันเขียนกราฟการกินเหล้าต่อวันของเพื่อนร่วมงานสะสมไว้เพื่อวิเคราะห์ชีวิตกับจังหวะหัวใจ แต่นั่นก็ทำให้เขาโดนออกงาน

เวนย่ากล่าวน่าแปลกที่คนรัสเซียไม่รู้ว่าอเล็กซานเดอร์ พุชกิ้นตายอย่างไร แต่ทุกคนรู้จักวิธีต้มเหล้า เขาเลยมอบสูตรให้เสร็จสรรพ

Moscow Stations เป็นตลกเสียดสี อ่านสนุก น่าสังเกตวรรณกรรมในสภาพสังคมกดขี่ มักเขียนแนว Satire การเขียนลักษณะนี้ทางวรรณคดีไม่ใช่เพื่อลดทอนความชอบธรรมของฝ่ายตรงข้าม แต่ใช้จินตนาการเขียนเรื่องเหนือจริงวิพากษ์วิจารณ์สังคมที่เป็นอยู่ อ่านผ่าน ๆ บันเทิงเหมือนนิทาน อ่านเชิงลึกมองเห็นบริบทในยุคสมัยนั้น

Gulliver’s Travels (1726) และ A Modest Proposal (1729) ของโจนาธาน สวิฟท์เป็นปรมาจารย์ของงานเขียนชนิดนี้

ที่จตุรัสโปรชาร์ดบอร์บี้ใกล้สถานีดอสโตเยฟสกายา มีรูปปั้นชายยื่นมือแตะป้ายสถานีรถไฟมอสโคว์ บรรยายว่า “คุณไม่ควรเชื่อความเห็นของคนเมาไม่ถอน” ใกล้ ๆ กันมีรูปปั้นผู้หญิงใต้ป้ายสถานีเปตุชกี้ เขียนว่า “ในเปตุชกี้ดอกมะลิไม่เคยหยุดบานและมวลวิหคขับขานเสมอ” ใครมีโอกาสเดินผ่านแถวนั้น อย่าลืมแวะชม