Madonna in a Fur Coat (1943) | Sabahattin Ali

review by Kukee

Madonna in a Fur Coat (1943) | Sabahattin Ali

He’d left his life behind and entered mine. Wherever I went, he’d be there at my side.

ออร์ฮาน ปามุกอาจเป็นนักเขียนโนเบลชาวตรุกีผู้โด่งดังในโลกวรรณกรรม แต่มีหนังสือเล่มหนึ่งที่ทำยอดขายถล่มทลายแซงหน้าปามุกหลายช่วงในตุรกี หนังสือเล่มนี้พิมพ์ 79 ครั้งตั้งแต่ปี 1998 ทำสถิติมากกว่าล้านเล่ม ติดอันดับขายดีตลอดทศวรรษ ช่วงสามปีหลังขายได้ถึง 750,000 เล่ม เป็นความนิยมแบบบอกต่อในหมู่คนรุ่นใหม่

เราเองสงสัยว่าทำไมหนังสือถึงครองใจชาวยังเติร์ก เมื่อเพนกวินนำมาแปลปีที่แล้ว เลยต้องแสวงหามาเสพ Madonna in a Fur Coat เขียนในปี 1943 ราอิฟ ชายหนุ่มไม่ประสาชอบอ่านหนังสือ พ่อส่งไปเรียนธุรกิจและฝึกงานโรงงานสบู่ที่เบอร์ลิน ราอิฟกลับเตร็ดเตร่ อ่านแต่วรรณกรรมรัสเซีย ชีวิตเติมเต็มด้วยจินตนาการจากตัวอักษร ผู้คนรอบกายไร้ความหมาย ราอิฟหรรษากับการเดินเท้าเดียวดายทั่วเบอร์ลิน

วันหนึ่งเขาแวะแกลเลอรี่เห็นภาพวาดผู้หญิงคนหนึ่งใส่เสื้อโค้ท ราอิฟตกตะลึง หลังจากนั้นเขามาที่นี้ทุกวัน แรก ๆ อายทำเป็นเดินวนหยุดดูภาพอื่น ตอนหลังนั่งจมจ่อมชมภาพผู้หญิงไม่วางตาตั้งแต่เช้าจรดเย็น เขาเจอความหมายในชีวิตเข้าแล้ว มาดอนน่าผู้นี้เป็นสาวเยอรมันชื่อว่ามาเรีย โชคชะตานำพาให้ราอิฟพบตัวจริงเธอที่ริมถนน เนื้อหาหลักมีเท่านี้

หลังจากนั้นคือรายละเอียดรักซึ่งต่างจากหนังสือโรแมนติกอื่น ไม่หวาน ขมขื่น ซับซ้อน คาดไม่ถึงและคลาสสิกเข้าขั้น เป็นความสัมพันธ์เชิงค้นหาตัวตน เรียนรู้เข้าใจกับสิ่งที่หายไป มาเรียมีนิสัยคล้ายผู้ชาย ขณะที่ราอิฟอ่อนไหวเหมือนผู้หญิง มาเรียบอกว่าถ้ารักคนอย่างราอิฟเท่ากับเธอต้องทำหน้าที่แม่ เธอจึงเลือกไม่รัก

แต่ความรักนั้นแปลกประหลาด เต็มไปด้วยเงื่อนไขและบางครั้งกำหนดชะตากรรมไม่ได้ หนังสือดำเนินเรื่องสนุก สิ่งที่อ่านมาจากสมุดบันทึกของราอิฟ ในช่วงแรกบรรยายชีวิตราอิฟยี่สิบปีให้หลังในเมืองอังการา อย่างกับคนละคนกับตอนอยู่เบอร์ลิน ทำไมเขาถึงเปลี่ยนขนาดนั้น คงต้องให้หนังสือเป็นผู้ตอบ

ซาบาฮัดติน อาลีมีอาชีพทำหนังสือพิมพ์ ด้วยความคิดต่างทางการเมือง เขาชอบเขียนบทความวิจารณ์ผู้นำรัฐบาลในยุคนั้นจนติดคุกหลายรอบ อาลีโดนฆ่าตายระหว่างพยายามลักลอบข้ามพรมแดนไปบัลแกเรียในปี 1948 เบื้องลึกของอาลีคงมีส่วนให้หนังสือขายดิบขายดีในปัจจุบันเพราะการเมืองตุรกีสำหรับคนรุ่นใหม่ยังคงเหมือนเดิม

ราอิฟทดแทนเสียงหรือความรู้สึกที่ถูกลืม มาเรียเป็นผู้หญิงหัวใจแกร่งแห่งอุดมคติ ถ้าหนังสือทำให้คนกลับไปสัมผัสธรรมชาติมนุษย์ ซื่อตรงต่อความรักและตนเอง Madonna in a Fur Coat สร้างความหวังข้ามกำแพงกาลเวลาถึงจะล่วงเลยมากว่าเจ็ดสิบปี