Flights (2017) | Olga Tokarczuk

review by Kukee

Flights (2017) | Olga Tokarczuk

Change will always be a nobler thing than permanence.

หากชีวิตคือการเคลื่อนที่ การเดินทางของโอลก้า โตการ์ชุกไม่ใช่การพาเที่ยวสถานที่ใดที่หนึ่ง เธอเรียกหนังสือเล่มนี้ว่านิยายหมู่ดาว การเดินทางของประกายดาวระยิบระยับบนท้องฟ้าที่เคลื่อนไหวไปพร้อมกัน เนื้อหาแตกเป็นส่วนไม่ปะติดปะต่อ มีทั้งประวัติศาสตร์ เรื่องสั้น บันทึกเดินทาง ห้วงเวลา แผนที่ สัญลักษณ์ ทั้งหมดประกอบเป็นภูมิทัศน์แผนที่ ว่าถึงการเดินทางของชีวิตไร้พรมแดน

โอลก้าเริ่มเดินทางแรกในวัยไม่ประสา เดินไปที่ริมหน้าต่างมองต้นไม้พลิ้วไหวในเรือกสวน ขอบเขตของการเคลื่อนที่ถูกจำกัด พอเริ่มโตพ่อแม่พาไปตั้งแคมป์ทุกปี พ่อบอกว่าเหตุผลของการออกไปเพื่อจะได้กลับมา การลงหลักปักฐานอยู่กับที่จนรากงอกจึงไม่อยู่ในพันธุกรรม เธอไม่สามารถเติบโตแบบผักที่ดูดสารอาหารจากผืนดิน พลังนั้นเกิดจากการเคลื่อนไหว รถเมล์สั่น เครื่องบินตกหลุมอากาศ รถไฟฉึกฉักหรือล่องเรือสะเทือนน้ำ

เมื่อการมองเห็นคือการเรียนรู้ จาริกของนักเดินทางจึงมุ่งหมายไปที่นักเดินทางอื่น คูนิกิไปเที่ยวกับครอบครัวที่เกาะวิส เกาะเล็ก ๆ ในโครเอเชีย ความยาวของเกาะเพียงสิบกิโลเมตร จู่ ๆ ภรรยากับลูกเดินลงจากรถแล้วหายไปในป่า เขาไปขอความช่วยเหลือจากชาวบ้านและตำรวจ แต่หาไม่เจอ

คูนิกิมาโผล่อีกทีตอนท้ายเล่ม เมื่อภรรยากลับมา แต่เขาไม่รู้เธอหายไปไหนอยู่ดี แม้พยายามค้นหาร่องรอยการเดินทางในมโนสำนึก หรือเรื่องของเอริคคนขับเรือเฟอร์รี่ เคยติดคุกแล้วได้รู้จักหนังสือโมบี้ดิกของเมลวิลล์ เอริคหลงใหลอ่านให้เพื่อนฟังทุกวัน พวกเขาเลยสนทนากันด้วยภาษาโมบี้ดิก พอพ้นโทษ เขาทำงานเดินเรือในทะเลไปทั่วแคว้น จนกระทั่งต้องมาขับเรือข้ามฟากที่เกาะวันละแปดเที่ยว ตอนจบของเรื่องตลกมากเมื่อวิญญานนักเดินทางของเอริคทำให้เขาทำสิ่งไม่คาดฝัน

โอลก้าเขียนว่าไกด์บุ้คที่ดีที่สุดมีอยู่สองเล่ม เล่มหนึ่งเป็นบันทึกเดินทางของเบเนดิก ชมีโลสกี้ บาทหลวงในศตวรรษที่ 18 อีกเล่มหนึ่งคือโมบี้ดิก ส่วนคำอธิบายยาวเหยียดในหนังสือนำเที่ยวทำลายเสน่ห์ของการเดินทางหมดสิ้น

โอลก้ายังพาไปสำรวจโลกภายในร่างกาย เรื่องหัวใจโชแปงเดินทางกลับโปแลนด์ขณะร่างกายอยู่กรุงปารีส หรือเรื่องในประวัติศาสตร์การชำแหละร่างกายมนุษย์ เพราะความตายก็ถือเป็นการเดินทางอย่างหนึ่ง

อ่านโปแลนด์เล่มนี้เห็นโลกหลายฉาก สนุกและช่างคิดดี หนังสือแด่นักเดินทางทั้งหลาย