Kokoro (1914) | Natsume Sōseki

review by Kukee

Kokoro (1914) | Natsume Sōseki

ตราบใดที่เธอยังมีชีวิต ผมขอให้คุณเก็บเรื่องนี้ไว้กับตัว ความลับที่เผยแก่ดวงตาคุณคนเดียว

Kokoro หมายถึงหัวใจในภาษาญี่ปุ่น แฝงนัยยะถึงแก่นของเรื่อง แม้หัวใจจิตวิญญาณเป็นเรื่องเฉพาะตัวที่แต่ละคนย่อมมีเหตุผลของตน แต่อ่านแล้วบาดใจลึก ตะลึงงัน เมื่อล่วงรู้ความจริงสุดชอกช้ำ

โคโคโระ เล่ามิตรภาพระหว่างเด็กหนุ่มไร้นามกับชายชราน่านับถือที่เขาเรียกเซนเซ (ครู) คนหนึ่งในวัยเริ่มต้นทางเดิน อีกคนวันเวลาหลงเหลือเพียงบั้นปลาย เซนเซคอยให้คำปรึกษา แนะนำ พยายามเข้าใจชีวิตเด็กหนุ่ม ทั้งสองต่างรุ่น ต่างแนวคิดและวัฒนธรรมจากการเปลี่ยนผ่านสังคมญี่ปุ่นสิ้นสุดยุคเมจิเข้าสู่ยุคใหม่

เซนเซเปรียบดั่งต้นไม้ใหญ่งดงาม ตกผลึกความคิดและเข้าใจการแสวงหาคำตอบของไม้อ่อน ชายหนุ่มมาเรียนหนังสือในโตเกียว เขาชอบไปหาเซนเซซึ่งอยู่บ้านกับภรรยา เซนเซเป็นคนเงียบ เก็บตัว ไม่สุงสิงสังคม มีเพียงภรรยากับหนุ่มน้อยที่เขาสนิทด้วย นึกภาพอดีตวัยหนุ่มที่ตนเคยประสบ

โซเซกิตั้งใจพรรณาน้อยความถึงอดีตเซนเซ ตัวละครชัดถ้อยชัดคำแฝงปรัชญาแต่เลี่ยงจะเล่าชีวิตในเชิงลึก เราจึงเหมือนหนุ่มละอ่อน ฟังเขาแล้วคลุมเคลือ ไม่ชัดเจน บางครั้งแอบไปถามภรรยา ภรรยาเองตอบไม่ได้ เธอไม่รู้เพราะเหตุใด รู้แต่ว่าเขาเปลี่ยนไปตั้งแต่วันที่เพื่อนสนิทลาจาก

เซนเซคอยย้ำเสมอว่าห้ามเชื่อใจใครทั้งนั้น แม้แต่คนอย่างเขา โซเซกิทิ้งปริศนามืดมนซ่อนเร้นเป็นระยะ เขาบรรยายเก่งเข้าถึงอารมณ์ความรู้สึกมนุษย์ จิตใจที่ยากแท้หยั่งถึง คล้ายภูเขาไฟรอวันปะทุเมื่อเซนเซเขียนจดหมายถึงชายหนุ่มเล่าอดีตที่ปรากฎในครึ่งหลังของเรื่อง

คำสารภาพนี้ล้นทะลัก เขาไม่อยากให้ชายหนุ่มมีชะตาชีวิตดำดิ่งเหมือนตัวเอง หมอกและควันจางลง ภาพเริ่มกระจ่าง

อยากบอกแค่เรื่องตอนท้ายคนละอารมณ์กับช่วงแรกคนละขั้ว เนื้อหาเข้มข้น การทรยศหักหลังในความรัก ภายในครอบครัว เพื่อนและหญิงคนรัก เหลือไว้แต่ร่องรอยและบาดแผล เชื่อว่าโคโคโระจะหลอกหลอนคนอ่านนานแสนนาน

*ฉบับภาษาไทยแปลโดย ดร.ปรียา อิงคาภิรมย์, กนก รุ่งกีรติกุล สำนักพิมพ์ยิปซี